عاشورا مکتبی فرهنگ ساز

تاریخ هر ملتی، جزئی از هویت ملی آن ملت است، و گذشته هر قوم، در واقع بخش مهمی از شناسنامه ملی او به شمار می رود . تاریخ درخشان هر کشور و هر ملتی، در فرهنگ آن جلوه گر می شود، چرا که یکی از پایه های فرهنگ درخشان، تاریخ درخشان و پر افتخار است . از این نظر، تاریخ برجسته هر ملت را می توان از «سرمایه » ها و «گنجینه » های معنوی عمومی آن به شمار آورد که در صورت بهره برداری صحیح از آن آثار و نتایج فراوانی به بار می آورد .

از این دیدگاه، تاریخ حماسی و پر افتخار تشیع، سرمایه ای عظیم و گنجینه معنوی پر بها و ارزنده ای است که یکی از پایه های تاریخی فرهنگ شیعه را تشکیل می دهد و می توان از آن بهره های کلان برد .

در تاریخ تشیع، حادثه عاشورا بر فراز قله ای با عظمت می درخشد و سرچشمه ای جوشان برای فرهنگی پربار و انسان ساز است .

شیوه های گسترش فرهنگ عاشورا در نسل جوان

برقراری ارتباط عاطفی بین جوانان و ائمه(ع) آنان را از لغزش ها و آسیب ها حفظ می‌کند ضمن این که با بهره گیری از تعالیم اهل بیت(ع) می‌توانند مسیر صحیح زندگی را انتخاب نمایند.

در این میان امام حسین(ع) و فرهنگ عاشورا در حفظ کردن نسل جوان از انواع مختلف آسیبها، جایگاه ویژهای دارند.

روش‌هایی را که برای گسترش فرهنگ عاشورا می‌توان استفاده کرد شامل موارد زیر است:

1. الگوسازی

جوانان آرمانگرا و قهرمان دوست هستند و به هر کس که علاقه‌مند شوند، او را الگوی خود قرار می دهند و سعی می کنند رفتار، گفتار و زندگی او را سرمشق خود قرار دهند.

در کشورهای غربی در زمینه الگو قرار دادن شخصیت های ملی و علمی خود بسیار قوی کار کرده اند ولی ما در مورد بزرگان دین و ائمه اطهار علیهم السلا‌م که از هر لحاظ ارزندهتر و شایستهترند، به الگوسازی نپرداخته ایم.

اگر نسل جوان ما به روش زندگی و جایگاه رفیع آنان آگاه باشند بیشک به آن‌ها علاقه‌مند خواهند شد.

بنابراین باید شخصیت‌هایی که عاشورا را خلق ........

نهضت امام حسین(ع) و انسجام اسلامی

چکیده

با ژرف نگری در تاریخ اسلام از منظری تحلیلی به این نتیجه می رسیم که بر خلاف آنچه برخی از علما مدعی شده اند، نهضت امام حسین(ع) برای تفرقه و جدایی بین مسلمانان صورت نگرفت؛ بلکه با توجه به مبانی قرآنی و الگوی نبوی(ص)، این حرکت و نهضت، وحدت و انسجام جامعه اسلامی را در پی داشت؛ وحدت و انسجامی که در آن مقطع زمانی در نتیجه رسوخ عصبیت جاهلی، بنیانهای اسلامی خود را از دست داده بود؛ به نحوی که اطلاق جامعه و امت اسلامی بر آن دشوار می نمود. حرکت امام حسین(ع) برای احیای دوباره این بنیانها و بر اثر احساس مسئولیت درباره آنها صورت پذیرفت.

واژه های کلیدی: امام حسین(ع)، انسجام اسلامی، مبانی قرآنی، الگوی نبوی(ص).

مقدمه

با وجود آنکه در طول تاریخ اسلام، اکثریت قریب به اتفاق علمای اهل سنت، قیام امام حسین(ع) بر ضد یزید را در مسیر احیای اسلام و ارزشهای آن دانسته اند، در این میان دو تن به نامهای ابوبکربن العربی(468ـ543ق)[1] و ابن تیمیه(661ـ728ق) این نهضت را طغیان علیه حاکمیتِ مشروع جامعه اسلامی پنداشته اند. به زعم اینان، این حرکت باعث گسست و جدایی در امت اسلامی گردید. از این رو، آنان رویارویی یزید با امام حسین(ع) و در نهایت شهادت آن حضرت را توجیه کرده و به شهادت رساندن آن حضرت و یارانش را در مسیر اجرای دستور رسول الله(ص) قلمداد و به این حدیث از پیامبر اعظم(ص) استناد کرده اند که فرمود: «هر کس بخواهد در جمع امت من تفرقه ایجاد کند، با او با شمشیر روبه رو شوید؛ هر که خواهد باشد.»[2] ابن تیمیه مشخصاً در مورد نهضت امام حسین(ع) می گوید: «در خروجش، نه برای دین و نه برای دنیا مصلحتی نبود... در خروج و قتلش فسادی به بار آمد که اگر در شهر خود می نشست به بار نمی آمد.»[3]

در این پژوهش کوشش خواهد شد با توجه به مبانی قرآنی و الگوی نبویِ(ص) انسجام اسلامی و بیشتر با استفاده از منابع اهل سنت، تبیین شود که آیا حرکت و نهضت امام حسین(ع) باعث تفرقه و گسست در جامعه گردید، یا وحدت و انسجام جامعه اسلامی را در پی داشت. برای دستیابی به این مطلوب، آگاهی اجمالی درباره معنا و مفهوم انسجام و جایگاه آن در شکل گیری جامعه ضروری است.

معنای انسجام

انسجام از مادّه «سجم» در لغت عربی به معنای روان و جاری شدن است. در لغت فارسی تناسب کلام و روانی آن ...........

پیام های نهضت عاشورا

نهضت عاشورا یک حادثه واتفاق نیست ،بلکه یک مکتب فکری واعتقادی است که حضرت سیّد الشهداعلیه السلام ویاران فداکارش ،آن را بنیان نهادند وحضرت امام سجاد علیه السلام وحضرت زینب سلام الله علیها  آن را به اتمام رسانیدند.

دراین نهضت، درس ها وپیام های فراوان مشهود است. باتوجه به سخنان وفرمایشات حضرت امام حسین ویاران باوفاوسلحشورش ،دراین نوشتاربه برخی ازاین درس ها وپیام ها به طور فشرده اشاره می شود.

1- آزادی وآزادگی:

         آزادی درمقابل بردگی،اصطلاح حقوقی واجتماعی است، اما آزادگی برتر ازآزادی است ونوعی حرّیت انسانی ورهایی انسان ازقید وبندهای ذلت آوروحقارت بار است.

آزادگی درآن است که انسان کرامت وشرافت خویش را بشناسد وتن به ذلّت وحقارت نفس واسارت دنیا ندهد، انسان های احرار این کرامت وشرافت انسانی رابا ایثارجان شان هم که شده حفظ می کنند چنانکه امام حسین علیه السلام  می فرماید :((موت فی عّزخیرمن حیاة فی ذلّ)).(1) مرگ با عزت بهتر اززندگی ذلیلانه است.

این نگرش به زندگی، ویژه آزادگان است.نهضت عاشورا جلوة بارز ازآزادگی درمورد امام حسین علیه السلام وخاندان ویاران شهید اوست.

   بررسی مقدماتی معیارهای الگوگیری از امام حسین علیه السلام

الگوگیری در روان شناسی معاصر  به عنوان یک عامل مهم در پیدایش رفتار انسان مطرح می باشد و مخصوصا در روان شناسی یادگیری به طور جدی موردتوجه قرار گرفته است. در روان شناسی اسلامی این روش در قرآن مجید و سایر آموزش های اسلامی به عنوان یک روش کلیدی مورد تأکید می باشد.

بررسی معیارهای الگوگیری ازامام حسین علیه السلام لازم است بر اساس بررسی روان شناسی اسلامی و جهان بینی اسلامی انجام پذیرد.

براساس روان شناسی اسلامی، ساختار شخصیت انسان از دو نیروی عقل و شهوت تشکیل شده است. اگر عقل بر او حاکم شود از فرشتگان برتر واگر شهوت  ....